Vooroordelen veroordelen en zijn ziekmakend

En bijna iedereen doet het… 🙁

Wie zonder vooroordelen is werpe de eerste steen.
Dit zou evengoed een Bijbeltekst kunnen zijn want het raakt net zo hard en gebeurt dagelijks overal. Misschien dan niet overal het letterlijke stenigen van mensen (hoewel dit in Afghanistan door de Taliban tegenwoordig wel schijnt te gebeuren…) maar in brede zin komen vooroordelen uitgesproken en ernaar gehandeld in het dagelijks leven voortdurend voor. Waardoor mensen worden uitgesloten of zelfs letterlijk het leven zuur gemaakt door roddel, scheldpartijen en agressieve intimidatie via de (sociale) media.
Ik heb er zelf mee te maken gehad. En ik vermoed dat veel vooroordelen over mij bij veel mensen altijd zullen blijven hangen.
Maar ik ben niet de enige. Eigenlijk heeft bijna iedereen over iedereen wel vooroordelen.
Die worden dan niet altijd uitgesproken en direct gevoeld door de ‘slachtoffers’ maar ze zijn er wel. En die kunnen generaties lang worden doorgegeven waardoor zelfs jonge generaties ze opnieuw hebben, zonder goed te begrijpen waarom ze die vooroordelen hebben. Eigenlijk beseffen veel mensen niet eens DAT ze ze hebben! Ze voelen het zo, dus het is zo. Punt.
Eigenlijk is dit zeer ernstig. Want zonder het te beseffen maken mensen met vooroordelen andere mensen ziek. Want niemand wil door anderen in een ‘hokje’ gestopt worden zonder te kunnen bewijzen dat het (meestal) niet klopt! Dat frustreert, stimuleert eventueel een minderwaardigheidscomplex en kan blijvend psychische schade veroorzaken!

Ik heb hier in diverse verbanden al eerder over geschreven. Maar onlangs kwam ik dit mooie artikel tegen bij ‘Brainwash’: ‘Psychiater Glenn Helberg: de psychiatrie kijkt te beperkt‘
En dit inspireerde me om er nogmaals maar nu apart eens aandacht aan te schenken.

Negatieve vooroordelen

Natuurlijk doel ik in dit artikel uitsluitend op negatieve vooroordelen. Mensen ‘zien’ iets in andere mensen wat ze niet aanstaat en nemen aan dat hun negatieve gevoel juist is.
Positieve vooroordelen bestaan natuurlijk ook maar hoewel die ook onjuist kunnen zijn, zal niemand zich daar erg druk over maken. Hooguit als het ‘slachtoffer’ al te positief wordt gezien, daardoor een soort eigenwaan ontwikkelt, die dan weer negatief is voor de persoon zelf waardoor het beeld snel om kan draaien…
Het ‘oordelen’ ondanks dat we vaak anderen helemaal niet goed kennen, gebeurt vrij automatisch omdat we nu eenmaal bepaalde gedachten in onze hersens opslaan.
Vooroordelen worden primair gevoed door wat we (keihard) leren van onze ouders en onze sociale omgeving. Op scholen, in vriendenkringen, in de speeltuin… Altijd worden we van kinds af aan al blootgesteld aan meningen over andere mensen. En die blijven vaak een leven lang hangen.

Het is dus ook niet eenvoudig om alle (foute) vooroordelen op te ruimen en elk mens wat we nog niet goed kennen en in het leven tegen komen op de eigen unieke waarden in te schatten. Maar eigenlijk zou dit wel moeten. Want dit is de enige oplossing voor het voorkomen van onnodige agressie, geweld maar ook een voedingsbodem voor psychiatrische problemen.
Wie jarenlang het gevoel krijgt niet begrepen te worden en geen kans krijgt om te bewijzen dat die niet zo is als wordt gedacht, kan daar uiteindelijk aan kapot gaan.

Dit is de hoofdoorzaak van de genderproblematiek en van racisme. Wereldwijd dus een gigantisch probleem. Ook nu nog. En zeg niet dat er niet wordt geschreeuwd om dit uit de wereld te helpen!
Alles vruchteloos. Vooral omdat de vooroordelen blijven bestaan.

Ik kan nu natuurlijk een bijna eindeloze lijst negatieve (foute) vooroordelen opsommen.
De meeste kent iedereen wel.
– Niet elke moslim is anti-westers
– Niet elke Marokkaan is crimineel
– Niet elke (allochtone) man met een grote baard is een terrorist
– Niet elke zwarte heeft een luie asociale instelling ( 😉 )
– Niet elke dakloze is een luie domme armoedzaaier
– Niet elke homo heeft seks met vele andere homo’s
– Niet elke sekswerker wordt uitgebuit en werkt tegen haar zin (vrouwen)
– Niet elke pedofiel is een kinderverkrachter…
– Niet elke kinderverkrachter is een pedofiel…
(Die laatste 2 waren ook aanwezig in mijn rode draad.)
etc etc etc

Soms zijn deze even snel verzonnen stellingen hilarisch, maar soms zijn ze bloedserieus en ik kan zomaar worden bedreigd vanwege zo’n stelling. Toch zijn het allemaal feiten.

Angst is de oorzaak van vooroordelen

Alle veranderingen beginnen bij de opvoeding van kinderen. Die zijn namelijk altijd onbevooroordeeld. Hoe kunnen ze ook anders… Maar door de opvoeding en wat ze leren uit hun omgeving krijgen ze de kennis mee van ‘goed en kwaad’. De dingen die wel of niet goed voor hen zijn. Van eten tot gedragingen. Alles krijgt een oordeel van de ouders (of andere verzorgers) en alle mensen waar ze mee omgaan. Kinderen ‘zuigen’ alles op. Je kunt niet jong genoeg beginnen met het geven van ‘het goede voorbeeld’. En daar gaat het dus meestal fout.

Natuurlijk gaat niet alles fout! Het is logisch dat je een klein kind leert niet op straat te gaan lopen en spelen waar ook auto’s rijden en ander verkeer, waardoor ze groot gevaar lopen aangereden te worden. En zo zijn er tientallen, misschien wel honderden dagelijkse gevaren waar een kind voor uit moet leren kijken.
In bepaalde landen leren ze echter ook dat kinderen niet met bepaalde andere kinderen mogen spelen. Omdat ze van ‘andere’ bevolkingsgroepen zijn, die niet vertrouwd kunnen worden. Dat zijn ‘slechte’ mensen. Maar wie weet komt dit in ons ‘tolerante’ Nederland ook wel voor in bepaalde steden en wijken… Dat kinderen niet met moslimkinderen of dergelijke mogen spelen…
Geen idee. Zoiets heb ik gelukkig nooit meegemaakt. In mijn jeugd waren die er namelijk nog niet zo veel… En het aantal gastarbeiders (in het begin Turken) nam ook pas in de 70er jaren toe, toen ik al een tiener was.
Mijn opa had wel een keer slechte ervaringen met Turkse jongeren. Dat ben ik nooit vergeten.

Maar in alle gevallen wordt kinderen geleerd uit te kijken voor bepaalde mensen en omstandigheden omdat de (oudere) omgeving bang is dat ze iets zal overkomen. Op zich natuurlijk een geheel normale menselijke gedachte. Want je wil en moet je kinderen natuurlijk beschermen.
Maar is elke bescherming (en zelfs afscherming) dan ook altijd goed?
Kunnen kinderen juist beter leren waarom ze uit moeten kijken voor bepaalde omstandigheden door ze bepaalde ervaringen te geven? Dingen te laten beleven? Zodat ze weten wat het is?
Dan natuurlijk niet (om dat voorbeeld te noemen) ze gewoon de straat op sturen zodat ze een keer aangereden worden… Die ene keer kan fataal zijn.
Maar wat is er tegen om kinderen onbevangen met alle andere kinderen te laten spelen? Ook die van andere bevolkingsgroepen, rassen of religies? Ze komen dan vanzelf met vragen als die kinderen ‘anders’ zijn en waarom ze zus of zo doen. Dan kan je eerlijk je eigen mening geven.
Kinderen kunnen dan meestal zelf goed bepalen of ze dit leuk vinden om mee door te gaan of om juist andere wegen te kiezen.

In mijn rode draad over seksualiteit heb ik dit al duidelijk aangegeven: als kinderen daar interesse in krijgen, moeten ze uit ervaring leren wat ze daarmee willen. Ze mogen niet volledig afgeschermd worden van seksualiteit want dat werkt averechts. Als ze het uiteindelijk toch willen, kan dat door eerdere frustraties soms excelleren. Of blijvende problemen opleveren.
Daarnaast krijgen ze een onjuist beeld van seksualiteit alsof het slecht of gevaarlijk is.
Natuurlijk moeten ze ook leren dat er soms mensen zijn die misbruik kunnen maken van de onschuld van de kinderen, voor hun eigen plezier.
Eigenlijk geldt dit voor alle vormen van bescherming. Leg duidelijke grenzen maar laat kinderen ook buiten de grenzen verkennen als dit geen direct gevaar hoeft te betekenen. Dat werkt veel beter dan volledig afschermen.

Als kinderen door eigen ervaring dan uiteindelijk een oordeel vormen over bepaalde dingen, dan is het in ieder geval geen vooroordeel meer. Maar een weloverwogen oordeel op basis van eigen ervaringen en ontwikkelde gevoelens. Die kunnen best wel eens heel anders zijn dan die je zelf hebt… Maar ja, daar is het dan ook een nieuwe generatie voor die misschien anders tegen de dingen aankijkt en de dingen anders wil gaan doen. Dat is natuurlijke evolutie. Geen onnatuurlijke indoctrinatie zoals tegenwoordig te vaak gebeurt op heel veel punten.
Juist de moderne tijd met meer mogelijkheden om de dingen naar onze hand te zetten (controle van de media, meer en meer wetten en regels die direct gevolgen hebben voor de natuurlijke omgang, etc.) blijkt een gevaarlijke tijd te zijn. Niet voor niets ontstaan er juist nu steeds meer onzekerheden bij jongeren. Steeds meer psychische problemen die soms hele levens kunnen ontwrichten.
Dit is ook wat de eerder genoemde Glenn Helberg bedoelt. Elk mens is anders en mag je niet in ‘hokjes’ plaatsen om zo diagnose te stellen en zogenaamd een gerichte behandeling te kunnen geven. Dit werkt niet en maakt het juist erger!
Ik zeg het bijna dagelijks bij heel veel problemen die opgelost moeten worden: “Maatwerk is de enige manier.” Maar dat is moeilijk en vaak onbetaalbaar… Want alles wordt immers binnen financiële kaders afgemeten… Weer een reden waarom dit kapitalistische systeem uiteindelijk dodelijk blijkt te zijn. Mensenlevens worden minder en minder waard.
Dit is de negatieve spiraal waarin de hele mensheid momenteel verkeert.
En dat begint bij het vooroordeel dat ik nu ‘poep’ praat.

Denk daar maar eens over.

Dit bericht is geplaatst in Column, Cultuurfilosofie, Persoonlijk met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie