Coronacrisis Deel 8 – Mental Breakdown

“Geen mondkapjes maar antidepressiva!”

In eerdere delen van de serie artikelen over de Coronacrisis heb ik het al benoemd:
Onderschat niet hoeveel mensen last hebben en nog zullen krijgen van psychische problemen als gevolg van deze “grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog”.
Daarover heb ik ook al veel gelezen in de media, maar hier wordt niet of nauwelijks aandacht aan besteed omdat de prioriteit nu eenmaal ligt bij het virus. Besmetting voorkomen en zieken genezen.
De ‘core business’ van het OMT van het RIVM.
Dat ‘gezonde’ mensen echter ernstig mentaal ziek kunnen zijn of worden, krijgt geen aandacht.
Dit kan wel eens de grootste ‘mental breakdown’ worden die de wereld ooit heeft getroffen.

Andere tijden

We moeten namelijk niet vergeten dat we door de globalisering van dit tijdperk (niet in de minste plaats door het vrije internet) tegenwoordig alles kunnen horen en lezen wat er gebeurt in de hele wereld.
Welke crisis vroeger ooit voor miljoenen doden zorgde, een instortende economie en daaraan verbonden schrijnende armoede in vele landen: de mensen leefden allemaal in hun eigen ‘bubbel’. Niemand wist iets van mensen in andere landen over hoe die leefden, hoe zij de eventuele crises doorstonden, hoeveel ellende er daar was of juist… hoe goed zij het hadden ten opzichte van hen zelf. Ieders belevingswereld was minimaal ten opzichte van tegenwoordig.
Alleen mensen die kranten lazen (echt niet iedereen!) wisten iets meer van wat er aan de hand was in het hele land en in het buitenland. Maar in kranten stonden natuurlijk alleen de grote lijnen.

Met de komst van de televisie in steeds meer huiskamers (pas ruim na de Tweede Wereldoorlog) ontstond langzaam het begrip ‘globalisering’.
Met internet en de wereldwijd populaire sociale media kan iedereen op de planeet je ‘virtuele buurman’ zijn.
Dat is mooi. Deze ontwikkelingen zijn absoluut de grootste geweest in de historie op het gebied van informatieverstrekking en vrije meningsuiting.
Maar het heeft ook een schaduwzijde.

Te veel informatie

Door de overvloed van (sociale) media waar tegenwoordig vrijwel iedereen in de hele wereld gebruik van kan maken, kan men desgewenst alles te weten komen hoe mensen leven op de planeet.
Door de vele gedeelde opnamen kan je feitelijk meekijken in de huis- of slaapkamer van de buren, mensen in buurlanden of aan de andere kant van de oceaan.
Je kunt het zo gek niet verzinnen… Wie het wil kan ‘alles’ zien en horen.

Dit kan positief zijn als je geen probleem hebt met het relativeren van ieders persoonlijke omstandigheden. Een tiener in Israël groeit anders op dan diens leeftijdsgenoot in Zimbabwe, China, Nederland of IJsland… (noem maar wat)
Maar je krijgt wel diens referenties mee in de boodschappen die hij deelt.
Daar kan je over na gaan denken en er misschien in mee gaan of je er juist tegen verzetten.
De informatie die je krijgt van die wereldwijde kanalen is niet altijd zinvol en soms zelfs helemaal niet handig voor je eigen levensomstandigheden en eventuele problemen.

In Nederland hebben veel mensen de neiging aan te nemen dat we het hier veel beter hebben dan in veel andere landen. De vergelijking met veel Afrikaanse, Zuid-Amerikaanse en Aziatische landen gaat sowieso helemaal mank. Voor de meesten is daar alles helemaal anders vanaf de geboorte.
Maar is het daarom hier echt allemaal veel beter? Zijn wij door die ‘betere’ omstandigheden ‘betere mensen’ geworden?
Of strelen we alleen maar ons ego door neer te kijken op mensen die het in onze ogen ‘slechter’ hebben?

Juist door zo’n mondiale crisis als de Corona-pandemie wordt die verregaande globalisering pijnlijk duidelijk. De megalomane veelheid aan crisis-informatie krijgt zijn effect op vrijwel iedereen.
Niet alleen de eigen bubbel telt nu maar we proberen alles te zien en te interpreteren in ons eigen voordeel en dat “wij het allemaal gewoon beter weten en doen”.
Waar mensen vroeger uitsluitend behept konden zijn (want ze wisten gewoon niet beter) met de persoonlijke gevolgen en noodzaak te overleven, krijgen we nu het leed van de hele wereld op ons ontbijtbord…

Het is te veel. En dat kunnen we helemaal niet goed verwerken.
Zeker niet in een crisis die ons wel degelijk raakt.

Gevolgen Coronacrisis

Ieders persoonlijke situatie is dus van belang in hoeverre we door de crisis echt worden geraakt.
Op de eerste plaats staan natuurlijk de gezondheidsrisico’s van mensen die ziek worden van het virus.
En nee: het is GEEN ‘gemiddeld griepje’.
Gisteren nog zag ik in een reportage bij ‘1Vandaag’ een vrij jonge vrouw die altijd in prima conditie was en nu – na milde klachten – maandenlang vecht tegen een soort ‘sloophamer’ in haar lichaam.
En sommige mensen gaan gewoon dood. Meestal ouderen maar echt ook jongeren.
Het is een nieuw virus waar het immuunsysteem van de meeste mensen op aarde nog geen raad mee weet.
Je zou het gerust kunnen vergelijken met de vroegere pest-epidemieën of de Spaanse griep.
Gelukkig hebben we tegenwoordig veel betere gezondheidszorg dan in de middeleeuwen maar tegen een relatief onzichtbare en onbekende vijand is het moeilijk vechten.
Mensen die de ernst van dit virus bagatelliseren of zelfs ontkennen zijn dom en naïef.
Helaas is de massa nu eenmaal dom en naïef… En zolang er geen mensen dood neervallen in hun eigen straatje, boeit het ze niet. Hun ego is sterk. Ze lachen om het virus.
Deze conclusie moet je wel trekken als je in de huidige warme dagen tijdens de hittegolf ziet hoeveel mensen er overal zorgeloos op uit trekken naar drukke plaatsen, naar kroegen, feestjes (ook bij mijn directe buren…) en gewoon overal op vakantie gaan, zelfs al geldt daar ‘code oranje’.

Op de tweede plaats van grote gevolgen staat het werk van heel veel mensen.
Door de beschermende maatregelen van de overheid kunnen veel zaken en diensten niet of nauwelijks uitgevoerd worden. Met sluitingen van bedrijven tot gevolg en daaraan verbonden ontslagen en zelfs faillissementen.
In heel veel sectoren – bijvoorbeeld horeca, de hele amusementsindustrie, sekswerk, productie van goederen voor stilvallende sectoren, etc. – valt bijna geen droog brood meer te verdienen. En als er wel (hoge) vaste kosten zijn zoals huur van gebouwen, dan zijn de financiële gevolgen desastreus.
De Overheid heeft dan wel een soort noodfonds ingesteld waarvan veel bedrijven en individuen zonder werk kunnen overleven maar dit kan niet lang door blijven gaan.
En velen vallen hier buiten.
De zorgen bij alle betrokken mensen in deze sectoren zijn zeer hoog.

Het derde grote gevolg van de Coronacrisis is natuurlijk de… 1,5 meter samenleving.
Je ziet gewoon de gevolgen duidelijk om je heen: de massa is er klaar mee.
Ook weer vanwege de absoluut onzichtbare redenen waarom we het doen, als we zelf geen zieken in onze directe omgeving hebben ervaren.
En iedereen is nu eenmaal gewend aan bepaalde sociale omgangsnormen.
Vrijwel iedereen wil ‘gaan en staan’ zo die zelf wil en niet continu (in een drukke omgeving) om zich heen kijken of die wel voldoende afstand houdt. Dit is onnatuurlijk en maakt mensen nerveus.
Dat heb ik de eerste maanden ook ervaren in de supermarkten (vrijwel de enige gelegenheden waar ik kom), waar iedereen in die tijd nog wel de moeite nam het te handhaven.
Nu ervaar ik grote verschillen.
De een loopt met mondkapje op, soms handschoenen aan en houdt zich correct aan de afstand van de winkelwagen tot anderen. Maar dat zijn uitzonderingen.
De meesten lopen al weer als vanouds kris kras overal doorheen en ik ervaar regelmatig personen achter mij die vrijwel tegen me aan staan hun boodschappen op de band te leggen, terwijl ik sta te wachten. Vooral ouderen.
Maar het fenomeen ‘afstand houden’ zie je zeker in deze warme zomer op straat, in stadscentra, attractieparken en stranden het beste: het werkt niet meer.
In tegendeel: velen zoeken elkaar juist extra vaak op, juist vanwege die verstikkende eerste maanden waarin ze het nog wel konden volhouden.
Het is een logische reactie op onnatuurlijk sociaal gedrag.
Vooral als er geen voelbare gevolgen zijn. Angst om besmet te kunnen raken of om anderen te besmetten heeft plaatsgemaakt voor het bekende ego: “Ik wil leven zoals ik wil en zie geen enkele reden waarom ik dat niet zou kunnen doen”.
Het is niet zoals in een oorlog, wanneer soldaten op straat lopen om mensen neer te schieten als ze zich niet aan de regels houden…
En nogmaals: men ervaart (gelukkig!) in de eigen omgeving geen of te weinig ziekteverschijnselen als gevolg van Corona.
Dus wint het ego.
Maar een ander (ook groot) deel van de bevolking dat tot de risicogroepen behoort of het virus wel van dichtbij hebben ervaren, of gewoon zeer bezorgde mensen, hebben het hier erg moeilijk mee.
Het vreet aan ze dat die (weer) domme massa zo onverantwoordelijk is ten opzichte van de medemens.

Tenslotte – maar absoluut niet tenminste! – heeft vrijwel iedereen wel min of meer last van de algehele stemming in de samenleving. Die is namelijk om te snijden…
Afgezien dat de Corona-berichten nu al maandenlang het nieuws op alle media overheersen (terwijl die … massa dit dus niet belangrijk vindt) ‘voel’ je gewoon dat mensen niet meer goed weten hoe ze zich moeten gedragen in het openbaar. En ze willen immers allemaal zo graag dat alles weer ‘normaal’ wordt. Zonder dat je bij elke stap die je zet moet nadenken of het wel mag en of je voldoet aan de geldende restricties. Ondanks de relatief soepele maatregelen voelen we allemaal een beetje ‘aan de ketting’ te moeten leven. Dat frustreert en vreet aan veel mensen.
Ik durf gerust te zeggen dat ik tot die mensen behoor.
Hoewel ik zelf dus weinig moeite heb met het afstand houden en thuis blijven, omdat ik dat door omstandigheden al vele maanden gewend was, heb ik erg veel moeite met de negatieve stemming die er heerst.
Overal ervaar ik het. Heel veel ‘lontjes’ zijn korter.
De ‘massa’ vecht voor zijn ego en recht om te blijven leven zoals die altijd deed.
En als je dan als ‘gezond denkend en verstandig mens’ geen moeite hebt met de soepele restricties maar je ziet de ‘domme massa’ om je heen, dan raakt ook het geduld van die ‘goede helft’ een keer op.

Oplossingen?

Dit is verrekte lastig. Want geen enkele oplossing lost de oorzaak van alle problemen op: het virus.
Dat is er en gaat echt niet zomaar weg.
Eventuele natuurlijke immunisatie kan jaren duren.

In Wuhan, de allereerste ‘brandhaard’ zegt men het virus ‘volledig’ te hebben bedwongen en leeft iedereen weer ‘als vanouds’. (Hoewel nog altijd met mondkapjes…)
Gevolg van de lange harde lockdown waardoor het (openbare) leven een periode echt helemaal stil stond. Dan genezen de zieken, raakt uiteraard niemand meer besmet en zouden eventuele rondvliegende bacteriën uitsterven.
Maar eventuele contacten van buiten de stad of het land zou alles weer opnieuw kunnen doen oplaaien.
Pas als niemand meer besmet is en het dus ook niet meer kan worden doorgegeven, zou het virus helemaal verdwenen zijn.
Ik neem aan dat iedereen begrijpt dat dit vooralsnog onmogelijk is.
Tenzij alle landen waar besmettingen bestaan acuut in volledige lockdown gaan…
Economie en egoïstische tegenstand zullen dit echter niet meer toelaten.
Er is vooral economisch al te veel schade aangericht.

Ook daarom voelt de Nederlandse overheid natuurlijk niets voor een nieuwe ‘intelligente’ of zelfs ‘strengere’ lockdown.
Mondkapjes op steeds meer plaatsen zouden (marginaal) moeten helpen en (vooral!) mensen bewuster moeten maken van de ernst van de situatie.
Daarmee help je echter niemand met mentale problemen.
Die blijven groeien en hoe langer de ‘kettingen’ noodzakelijk blijven om die verdomde economie te laten draaien, hoe langer de mensen in angst en spanningen moeten leven.
Op termijn zal dit moordend blijken.

Het enige advies wat ik kan bedenken…
Geen mondkapjes maar antidepressiva.
Dat geeft mensen rust in hun hoofd. Als dat niet kan door de leefomstandigheden te verbeteren, dan maar kunstmatig met rustgevende middelen.
Maar ontken de ernst van dit onderliggende probleem niet!
De gevolgen kunnen een hele generatie lang doorwerken in de vorm van neurotische mensen die alle vertrouwen in het leven kwijt zijn geraakt.

Dit bericht is geplaatst in Column, Cultuurfilosofie, Opmerkelijk Nieuws met de tags , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie